Residuen in voedsel
Gewasbeschermingproducten kunnen minieme sporen van chemicaliën in gewassen nalaten. Die worden residuen genoemd. De gewasbeschermingindustrie begrijpt dat dit vele consumenten zorgen baart, ondanks de uiterst strenge regels die bij het produceren, vermarkten en gebruiken van gewasbeschermingproducten er voor zorgen dat consumenten niet blootgesteld worden aan residuwaarden die hun gezondheid zouden kunnen schaden. Residuen zijn het onderwerp geweest van heel wat publieke kritiek en media-aandacht – de risico’s in een juist perspectief houden is dan ook een echte uitdaging, niet alleen voor de gewasbeschermingindustrie maar voor alle partners in de voedselketen.
Jaarlijkse controle door de EU bevestigt dat lage residuwaarden in voedsel veilig zijn voor consumenten. Jaar na jaar tonen de resultaten van het Europese residucontroleprogramma dat er geen consumenten zijn – van welk geslacht of leeftijd dan ook - die worden blootgesteld aan waarden die hun gezondheid kunnen schaden. Hoewel de gewasbeschermingindustrie zich duidelijk geëngageerd heeft samen te werken met alle relevante belanghebbende partijen om residuen zoveel mogelijk te verminderen, is het belangrijk eraan te herinneren dat de Europese Commissie al vaker heeft bevestigd dat de lage residuwaarden in voedsel veilig zijn voor de consumenten.
Maximum Residu Limieten uitgelegd
Een Maximum Residu Limiet, of een MRL, is de maximum hoeveelheid reststof die wettelijk is toegelaten in voedsel. MRL-en worden bepaald door onafhankelijke organisaties die daarbij zeer grote veiligheidsmarges in acht nemen. Wanneer de MRL-en een zeldzame keer overschreden worden, is er in de meeste gevallen geen gevaar voor de menselijke gezondheid omdat ze ver beneden de veiligheidsnormen liggen.
Hoe komt een MRL tot stand?
MRL-en worden vastgesteld op basis van wat haalbaar is bij de toepassing van goede landbouwpraktijk (Good Acricultural Practice) en daarbij rekening houdend met de toxicologische maatstaven. Er bestaat een aanzienlijke marge tussen wat aanvaardbaar is vanuit toxicologisch standpunt en de veel lagere feitelijke blootstelling volgens de wettelijk vereiste MRL-en. Dat is de reden waarom, wanneer MRL-en af en toe overschreden worden, dit zelden of nooit een gevaar inhoudt voor de menselijke gezondheid. Meer nog, van de verschillende honderdduizenden residumonsters die sinds 1996 door het residucontroleprogramma van de EU onderzocht zijn, werd bij een uiterst conservatieve risicoanalyse slechts bij 2-4% van de monsters een theoretisch risico vastgesteld. De barometer hieronder, toont hoe MRL-en bepaald worden en hoe ruim de veiligheidsmarges wel zijn.
Om een MRL te kunnen bepalen worden 8 residu proeven gedaan in de gewenste gewassen, verdeeld over 2 jaar. Niet voor alle gewassen hoeven proeven te worden gedaan, in sommige gevallen kunnen gegevens geëxtrapoleerd worden uit een ander gewas. Vanwege klimaatverschillen is Europa opgedeeld in Noord en Zuid en moeten voor Noord en Zuid apart proeven worden gedaan. Voor Nederland mogen alleen proeven die uitgevoerd zijn in Noord Europa gebruikt worden. Een uitzondering hiervoor is de bedekte/kassenteelt, hiervoor kunnen wel Zuid Europese proeven worden gebruikt. Residu onderzoek wordt uitgevoerd op basis van het aantal bespuitingen dat landbouwkundig noodzakelijk is en ook met inachtname van de noodzakelijke wachttijd of veiligheidstermijn (= de tijd tussen de laatste behandeling en de oogst).
Uitgaande van de resultaten van de residuproeven berekent het CTB een MRL. De berekening gebeurt aan de hand van het Lundehn rapport (Europees document om voor gewasbeschermingsmiddelen residu beoordelingen mee te uit te voeren). Het CTB stuurt het MRL voorstel naar het ministerie van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) en zij moeten hun akkoord geven. Als zij akkoord gaan, meldt het CTB de definitieve MRL aan bij de VWA (Voedsel en Waren Autoriteit) en Rikilt. VWS meldt de definitieve MRL in de staatscourant. Zij doen deze publicatie slechts 1 a 2 keer per jaar.
Nederlandse MRL's
Klik hier om naar de Rikilt-site met Nederlandse MRL's te gaan.
[ Laatst gewijzigd: vrijdag 24 juli 2009 ]